Is cultureel ondernemen een uitgehold begrip? Wanneer sta je ondernemend in de wereld?
Ondernemen gaat wat mij betreft over lef hebben, verantwoorde risico’s nemen en het zien van kansen. Het gaat over investeren en verdienen, maar niet alleen in termen van geld. Veel verdiensten zijn moeilijk te kapitaliseren. Ik kan bijvoorbeeld nog wel hard maken dat de huizenprijzen nadat wij ons ZIMIHC theater Zuilen hebben geopend substantieel gestegen zijn (gemiddeld €50.000,–. Dat komt alleen financieel gezien niet ten goede van de ondernemer), maar hoe kapitaliseer je de effecten van ons werk in cultuur als je het hebt over de preventieve werking van kunst door het voorkomen van problemen bij welzijn, (psychische) gezondheid, sociale cohesie, veiligheid etc. Daar wordt indirect geld terugverdiend. Het komt wederom weliswaar niet op de rekening van de cultureel ondernemer, maar het wel ten goede van de samenleving. Er is inmiddels onderzoek genoeg naar gedaan, het wordt breed onderkend, ik hoef er niet over te klagen. Daarnaast heeft de cultureel ondernemer wel degelijk de opdracht om geld te verdienen. Daar is niks mis mee wat mij betreft. Commercieel inzicht en zorgen voor andere bronnen van inkomsten dan subsidies, helemaal goed!
Maar één ding zit me dwars: de versmalling van de toekenning van de ANBI status, die het voor sponsors en donateurs aantrekkelijk maakt om te doneren vanwege belastingvoordeel. Want als je dit ondernemerschap voortvarend toepast, verlies je daarbij je ANBI status. Met nieuwe middelen probeer je nog steeds je culturele en maatschappelijke doelstellingen te bereiken, tegelijkertijd wordt je aantrekkelijkheid voor sponsors en donateurs behoorlijk verkleind. Dat geldt zowel voor particulieren als bedrijven. En dat was een maatregel van dezelfde overheid die het culturele ondernemerschap zo hoog in het vaandel heeft. Toch jammer, niet?

Ook een fanfare die teveel eigen inkomsten genereert, verliest zijn ANBI status. Daardoor wordt het voor “vrienden van” onaantrekkelijk om de fanfare financieel te ondersteunen.

foto fanfare zuilen